تبلیغات
کلبه ی بارانی دلتنگی هایم

کلبه ی بارانی دلتنگی هایم
قالب وبلاگ
نویسندگان
نظر سنجی
نظرتان درباره ی وبلاگ چه بود؟






مهدی(عج)

مهدی در لغت به معنی هدایت‌شده نام منجی موعود در اسلام است. در مورد مهدی اعتقاد بر این است که در آخرالزمان ظهور و زمین را از ظلم و جور پاک خواهد کرد. مهدی در تشیع دوازده امامی اشاره به حجت بن حسن، امام دوازدهم شیعیان، فرزند حسن عسکری دارد. در میان اهل سنت محدثان مشهوری احادیثی در مورد علی نقل کرده‌اند اما مفهوم مهدی از مفاهیم اصلی اعتقادی اهل سنت نیست. از محدثان و علمای اهل سنت دیدگاه‌ها و حدیث‌های مختلفی در مورد مهدی نقل شده‌است. در این روایات از عیسی مسیح، فرزندی از نسل حسن یا حسین، فرزند حسن عسکری امام یازده شیعه به عنوان مهدی یاد شده‌است.در بین فرق اسلامی در طول تاریخ اسلام همچنین از افرادی مانند محمد حنفیه، موسی بن جعفر، حسن عسکری، حجت بن حسن، عیسی مسیح و میرزا غلام احمد و محمد احمد در سودان به عنوان مهدی نام برده شده‌است.

شکل گیری مفهوم مهدی در اسلام

دوران بنی امیه

به گفته سعید ارجمند، استاد دانشگاه استونی بروک امریکا، در دانشنامه ایرانی که در اسلام ریشه دیدگاه غیبت به فرقه شیعه کیسانیه برمی گردد. فرقه‌ای که پس از سرکوب قیام مختار شکل گرفت. آنان محمد حنفیه فرزند علی، امام اول شیعیان را مهدی می‌دانستند و پس از فوت او چنین اعلام کردند که او نمرده و در کوه رضوا در مدینه در غیبت بسر می‌برد و روزی به عنوان مهدی و قائم بر می‌گردد. از آنجایی که بیشتر این کیسانی‌ها ایرانیان تازه اسلام آورده باشد. احتمالا این ایرانیان با باورهای زردشتی در مورد منجی آشنا بودند و قهرمانانی مانند گرشاسب که پس از بیداری از یک خواب طولانی اهریمنان را از زمین بر می‌چینند. به گفته ویلفرد مادلونگ، دیدگاه غیبت از کیسانیه وارد شیعه امامی شده‌است.

به نوشته محمد امیر معزی، استاد حقوق اسلامی، بسیاری از دکترین اسلام در مورد منجی، ظهور منجی و غیبت و المان‌های آن مدیون ادیان پیشین مانند مانویت، دین زردشت، یهودیت و مسیحیت است.

اولین انتشار ایده فرقه کیسانیه را می‌توان در قیام یک رهبر منجی گونه یهودی ملقب به راعی (چوپان) در اصفهان در حوالی سال ۱۰۰ هجری(۷۱۸-۷۱۹ میلادی) دانست. هنگامی که او توسط عوامل خلیفه در دمشق زندان شد. چنین ادعا شد که به غیبت رفته‌است. در حوالی سالهای ۷۴۷ تا ۷۴۹ میلادی عبدلله بن معاویه جمع کثیری از کیسانیان را در اصفهان و فارس رهبری نمود و سه سال بر این مناطق حکمرانی کرد. هنگامی که او در زندان ابومسلم خراسانی کشته شد. پیروانش چنین گفتند که او به غیبت رفته‌است و در کوه‌های اصفهان زنده‌است. بسیاری از احادیثی که در کتاب‌هایی مانند شیخ طوسی و مجلسی ثبت شده‌اند و به غلط محل رضوا را این سرزمین(فارس) می‌نامند ریشه در این زمان دارد. هنگامی که داعی دیگری ده سال بعد توسط عباسیان در ری کشته شد. ادعا شد که او در کوه‌های ری به غیبت رفته‌است.

مهدی در نزد فرقه‌های اسلامی

مهدی در نزد شیعه دوازده امامی

هنگامی که موسی کاظم، امام هفتم شیعه درگذشت، گروهی پیروانی از او که به واقفیه موسوم شدند، مرگ موسی کاظم را نفی می‌کردند. واقفیه ادعا می‌کردند که موسی کاظم همان قائم و مهدی است و به غیبت رفته‌است.

پس از فوت حسن عسکری امام یازدهم شیعه، سالها سردرگمی بزرگی برای نیم قرن در بین پیروان آنها پدید آمد که نویسندگان شیعه از آن تحت عنوان دوران حیرت نام می‌برند. در میان پیروان امامان شیعه بر سر سرنوشت اسرار آمیز فرزندی که برای حسن عسکری فایل بودند اختلاف بزرگی پدید آمد. گروهی از شیعیان چنین می‌پنداشتند که حسن عسکری اصولا فرزندی نداشته است و گروهی می‌گفتند حسن عسکری امام بدون فرزندی است که نمرده‌است و او همان مهدی غایب است که دارای دو دوره غیبت است. گروه دیگری عنوان می‌کردند که فرزند حسن عسکری پیش از فوت پدر در گذشته‌است. تنها گروهی که در آن زمان در اقلیت کوچکی بودند که اعتقاد داشتند که فرزند حسن عسکری همان مهدی است و در غیبت بسر می‌برد و در آخر الزمان ظهور خواهد کرد. دیدگاه این گروه به مرور به دیدگاه تمامی شیعیانی تبدیل شد که شیعیان دوازده امامی فعلی می‌باشند.

از میان مذاهب اسلامی در شیعه، منجی و نجات دهنده‌ای شیعه بسیار دقیق و مشخص معرفی شده‌است این جزئیات که شامل اصالت خانوادگی، ویژگیهای ظاهری و فردی، منشور و منش اخلاقی و شیوه رهبری و هدایت می‌باشد. همچنین در مذهب تشیع موعود آخرین هدایت گری هدایت شده از جانب خدا است که به در خواست هدایت و معرفت هر فرد انسانی در هر زمان وهر مکان پاسخ داده و شخص در خواست کننده را از چشمه هدایت و نور علم سیراب می‌سازد. و در عصر غیبت چونان خورشیدی در پشت ابر راه صحیح را نشان می‌دهند و حتی در برخی موارد به دستگیری از مضطرین در مشکلات مادی و حوائج دنیایی نیز می‌پردازد.همچنین با وجود شان هدایتگری این موعود آخرین، که به صفت مهدی معروف شده‌است، دارای مقام رافع اختلاف و تببین کننده کتاب خدا نیز هست

مهدی در دیدگاه اهل سنت

به نوشته مادلانگ با وجود حمایت از اعتقاد به مهدی توسط بعضی محدثین مهم اهل سنت، اعتقاد به مهدی هیچگاه بعنوان مبانی اصلی فقه اهل سنت در نیامده‌است. در اعتقادات اهل سنت به مهدی اشاره شده‌است، ولی بصورت نادر. بسیاری از علمای مشهور اهل سنت مانند محمد غزالی از بحث کردن در مورد این موضوع اجتناب کرده‌اند. البته این اجتناب کمتر بخاطر عدم اعتقاد به آن و بیشتر بخاطر برنیانگیختن شورش‌ها و جنبش‌های اجتماعی بوده‌است. موارد استثنایی مانند      ابن خلدون در کتاب مقدمه وجود دارد که آشکارا با اعتقاد به مهدی مخالفت می‌کند و تمام احادیث مربوط به مهدی را ساختگی می‌داند. در میان محدثین و علمایی که به مهدی پرداخته‌اند دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد. در احادیثی در کتاب‌های اهل سنت مهدی همان عیسی مسیح است، در روایاتی دیگر حرفی از هویت فرد نیست. یا گفته شده‌است که به همراه عیسی قیام می‌کند. همچنین مهدی از نسل حسین، نسل حسن و یا فرزند حسن عسکری امام دوازده شیعیان ذکر شده‌است.

نویسندگان اهل سنت معاصری مانند عبدالمحسن بن حمد العباد  و محمد علی الصابونی  در کتاب‌ها و یا مقالات خود به احادیث پیامبر دربارهٔ آمدن مهدی اشاره کرده‌اند. همچنین عبدالعزیز بن عبدالله بن باز ضمن گفتاری در دانشگاه اسلامی مدینه منوره، در تایید و تکمیل سخنرانی عبدالمحسن بن حمد العباد می‌گوید:«حدیث متواتر، چه تواترش لفظی باشد یا معنوی، مجموعش مقبول است. پس احادیث مهدی که به سبب تنوع الفاظ و معنی، و تعدد اسناد و ثبوت و تواتر آن را آشکارا بیان داشتته‌اند و چه بسا دیده‌ایم که اهل علم، موضوعات بسیاری را، با کمتر از این مقدار روایت، ثابت دانسته‌اند. در حقیقت اغلب فرزانگان، بلکه نزدیک به تمام آنان، بر حقانیت عقیده به مهدی و ظهور او، اتفاق نظر دارند.

بنوشته دنیس اسپلبرگ مفهوم مهدی هر چند از اعتقادات اصلی اهل سنت نیست ولی در طول تاریخ مورد توجه اهل سنت بوده‌است. در سال ۱۸۸۱ محمد احمد در سودان ادعا نمود که مهدی می‌باشد و قیامی را آغاز نمود که تنها در سال ۱۸۹۸ توسط نیروهای بریتانیا سرکوب شد. اعتقاد به مهدویت محرک قیام‌هایی در غرب و شمال افریقا در قرن نوزدهم بود. در سال ۱۸۴۹ بو زیان قیامی را در الجزایر بر علیه نظام مالیاتی فرانسویان و اشغال کشورش توسط فرانسویان تحت نام مهدی رهبری نمود.

مهدی در نزد شیعیان اسماعیلی و زیدی

با ظهور خلفای فاطمی در مصر با استناد به احادیثی که توسط زیدیه و منابع شده بود،مهدی به اولین خلیفه فاطمی و جانشینانش نسبت داده شد. در عین حال اسماعیلیان انتظار دارند که در آخرالزمان امام هفتم اسماعیلیان تحت نام قائم ظهور کند.

 

در شیعه زیدی که برای امام‌ها قدرت فوق انسانی قائل نیستند، اعتقاد به مهدی بسیار کمرنگ است. در طول تاریخ افرادی مهدی پنداشته ‌شدند یا ادعا شده‌است که زنده‌اند و به غیبت رفته‌اند. از جمله حسین بن قاسم عیانی، (امام زیدیه۴۰۱-۴۰۳ هجری قمری)، در یمن توسط گروهی از زیدیه که به حسینیه معروف شدند. اما این اعتقاد در مورد این افراد از سوی اکثریت زیدیه به رسمیت شناخته‌نشده‌است.

منبع:دانش نامه آزاد(ویکی پدیا)

.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ


همیشه به خاطر داشته باش:
کسی در جایی به خاطر وجود تو خوشبخت است . . .

لینک های مفید
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب